Lượng xả của pin xe điện ảnh hưởng đến tuổi thọ của chúng. Xả sâu xuống 20%~30% đôi khi có thể kích hoạt pin, nhưng xả trong thời gian dài sẽ gây hại và có thể dẫn đến pin lão hóa nhanh hơn. Tránh xả cạn thiết bị của bạn thường xuyên, tức là xả hết pin. Lời khuyên sạc tốt nhất là không đợi đến khi pin gần hết mới sạc, và cũng không sạc quá đầy. Phạm vi sạc ở mức giữa là phù hợp nhất cho sức khỏe pin tối ưu.

Xả sâu và Xả cạn: Khác biệt hơn bạn nghĩ

(I) Xả sâu: thách thức của công suất vừa phải

Xả sâu giống như một vận động viên chạy đường dài, người đã gần cạn kiệt sức lực nhưng vẫn nghiến răng để tiếp tục. Khi pin của xe điện chỉ còn khoảng 20% đến 30%, giống như vận động viên, nó đang trên bờ vực sụp đổ. Đây là hiện tượng xả sâu. Mặc dù đôi khi có thể duy trì được, nhưng nếu đó là trạng thái liên tục, pin sẽ gặp rắc rối lớn.

Từ góc độ phản ứng hóa học bên trong pin, xả sâu giống như đổ thêm dầu vào lửa. Đặc biệt ở giai đoạn công suất thấp, hiện tượng phân cực của pin ngày càng trở nên rõ rệt. Phân cực giống như tắc đường. Trong pin, đó là khi có quá nhiều điện tích trên điện cực, "chặn" đường đi, gây ra điện thế điện cực bất thường và làm tăng điện trở trong của pin. Kết quả là, khi pin sạc, nó sẽ sinh ra nhiều nhiệt hơn do "tắc đường", và pin sẽ không hoạt động tốt như vậy.

Tuy nhiên, việc xả sâu một cách hợp lý thực sự có thể mang lại lợi ích. Giống như tập thể dục vừa phải có thể rèn luyện cơ thể, việc xả sâu định kỳ có thể kích hoạt các chất hoạt động của tấm pin và có tác dụng tích cực nhất định trong việc duy trì hiệu suất của vật liệu tấm pin. Nếu pin được sử dụng thường xuyên cho đến khi gần hết điện, giống như một người quá mệt mỏi, các thành phần bên trong pin sẽ lão hóa và suy giảm nhanh chóng, và pin sẽ trở nên khó sử dụng, hiệu suất sẽ càng tệ hơn, dẫn đến bất tiện khi sử dụng.

(II) Xả cạn: thách thức cuối cùng của pin

Xả cạn có nghĩa là sử dụng hết toàn bộ năng lượng pin, giống như khi điện thoại di động tự động tắt nguồn. Lúc này, điện áp pin sẽ giảm xuống rất thấp. Ví dụ, đối với pin lithium-ion, điện áp giảm xuống khoảng 2,5 đến 3 volt, điều này có nghĩa là pin sắp hết năng lượng và bạn cần tìm bộ sạc ngay lập tức.

Việc xả hết pin là nguy hiểm, giống như việc một người bị kiệt sức có thể bị ốm. Khi pin hết, các phản ứng xấu có thể xảy ra bên trong, gây biến dạng và hư hỏng một số bộ phận của pin. Đặc biệt đối với pin lithium-ion, nếu xả hết điện, các gai nhọn (dendrite lithium) có thể mọc ra ở cực âm. Những gai nhọn này rất nguy hiểm và có thể đâm thủng màng ngăn bên trong pin, gây đoản mạch cho pin. Trong trường hợp này, hiệu suất của pin sẽ giảm, tuổi thọ sẽ bị rút ngắn và trong những tình huống nghiêm trọng hơn, nó thậm chí có thể gây ra rủi ro an toàn.

Nếu pin bị cạn kiệt hoàn toàn và không được sạc, nó sẽ giống như một người cực kỳ đói nhưng không có gì để ăn. Pin cũng sẽ "chết đói". Trong trường hợp này, các bộ phận bên trong pin sẽ gặp trục trặc, và việc sạc cũng như xả sẽ thất bại. Dung lượng pin sẽ giảm đáng kể, và pin thậm chí có thể bị hỏng hoàn toàn và trở nên không sử dụng được.

Phạm vi công suất sạc tốt nhất cho xe điện: quy tắc vàng để chăm sóc pin

(I) Sử dụng hàng ngày: lựa chọn thông minh trong khoảng công suất 20% - 80%

Khi lái xe điện, việc giữ mức pin trong khoảng 20% đến 80% giống như một "chiếc tổ thoải mái" cho pin. Nếu sạc quá cao hoặc quá thấp, các vật liệu bên trong pin sẽ trở nên giống như những khối xây dựng dễ vỡ và dễ bị hỏng.

Khi năng lượng pin dưới 20%, cực âm của pin sẽ bị sụp đổ như quá nhiều thứ chất chồng lên nó; khi năng lượng pin đầy, cực dương cũng sẽ biến dạng, làm cho pin kém bền hơn. Giữ năng lượng trong khoảng 20% đến 80% giống như thêm một lớp bảo vệ cho pin. Thói quen này không chỉ kéo dài tuổi thọ của pin mà còn đảm bảo hiệu suất tối ưu của nó theo thời gian, cho phép nó phục vụ bạn hiệu quả hơn trong thời gian dài hơn.

Sạc trong khoảng năng lượng này không chỉ tốt cho pin (bởi vì nó sạc nhanh), mà còn an toàn và có thể làm cho pin bền lâu hơn. Hơn nữa, pin trong khoảng năng lượng này giống như một dòng nước ổn định, có thể cung cấp năng lượng cho phương tiện một cách ổn định, cho phép nó chạy một cách ổn định và xa.

(II) Du lịch đường dài: đảm bảo khoảng năng lượng 30% - 90%

Khi di chuyển đường dài, xe điện cần được sạc đầy, mức 30% đến 90% dung lượng pin là phù hợp. Điều này giống như bạn đi thám hiểm và mang theo đủ đồ ăn khô phòng trường hợp có sự cố dọc đường, ví dụ như không tìm được chỗ ăn (trạm sạc) hoặc phải đi đường vòng xa.

Pin sạc đến 90% có thể đi được thêm hàng chục km so với 80%, giống như mang thêm đồ ăn vặt trên đường đi, giúp bạn yên tâm hơn. Ví dụ, xe điện có thể đi được 500 km khi sạc đầy, 400 km với 80% dung lượng pin và 450 km với 90% dung lượng pin. 50 km cộng thêm này có thể rất hữu ích khi lái xe đường dài.

Mặc dù sạc đầy 100% sẽ cho phép xe đi được quãng đường xa nhất, nhưng quá trình sạc sẽ chậm lại khi gần đầy, giống như bạn ăn chậm lại khi đã no, để bảo vệ pin. Do đó, sạc đến 90% là lý tưởng vì nó không chỉ đảm bảo phạm vi hoạt động dài, bạn cũng không phải chờ đợi quá lâu để sạc, giúp việc di chuyển hiệu quả hơn.

(III) Bảo quản dài hạn: Chế độ "Ngủ đông" ở mức khoảng 50% pin

Nếu xe điện cần đỗ lâu ngày, tốt nhất nên sạc pin khoảng 50%. Mức năng lượng này giống như đặt pin ở chế độ "ngủ đông". Ở trạng thái này, pin tự xả tương đối chậm, giống như đang ở chế độ chờ năng lượng thấp.

Đồng thời, điều này cũng có thể ngăn pin bị suy giảm hiệu suất do quá đầy hoặc quá yếu trong quá trình lưu trữ lâu dài. Nếu pin được lưu trữ ở mức năng lượng quá cao, nó giống như một quả bóng bay bị thổi quá căng, có thể gây ra các nguy cơ an toàn như phồng pin; trong khi nếu pin được lưu trữ ở mức năng lượng quá thấp, nó giống như pin rơi vào trạng thái "thiếu năng lượng", có thể khiến pin hết điện, không thể sạc bình thường vào lần sử dụng tiếp theo, hoặc dung lượng giảm đáng kể.

Điều quan trọng đối với người dùng xe điện là hiểu rõ sự khác biệt giữa xả sâu, xả cạn và dải công suất sạc tối ưu cho xe điện. Điều này không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ pin mà còn đảm bảo xe điện hoạt động tối ưu trong nhiều tình huống sử dụng khác nhau, giúp bảo vệ tốt hơn bộ phận cốt lõi là pin, đồng thời tận hưởng những lợi ích về bảo vệ môi trường và sự tiện lợi mà xe điện mang lại.